Bushaltes in Tienen met doorkomsten

De kaart hieronder werd gemaakt door het opladen van de haltes van De Lijn met de link naar de real-time doorkomsten van bussen. Je kan direct doorlinken naar de informatie over die halte. Als je op de afbeelding van streetview klikt kan je direct de halte bekijken. Dit soort kartering zal volgende dinsdag gebruikt worden in de geosprint workshop waarbij mensen van verschillende gemeentes dergelijke kaarten zullen leren maken.

Kerken in het Hageland - Erfgoed Vlaanderen

De kaart hieronder toont alle kerken die als erfgoed beschouwd worden door het VIOE. Voor elke kerk is er een volledige beschrijving en foto. Je merkt dadelijk de grote densiteit aan kerken op! Op onderstaande kaart kan je de kerken voor gans vlaanderen bekijken. Een kaart met kapellen volgt nog.
Grotere kaart weergeven

Bouwkundig Erfgoed Zoutleeuw

Het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed (VIOE) publiceert gegevens over bouwkundig erfgoed voor gans vlaanderen, zowel voor afzonderlijke gebouwen als voor gehele regio's. Deze kaart toont deze gegevens niet alleen voor Zoutleeuw maar voor gans Vlaanderen en zelfs gans Nederland. Klik op de punten en je kan meer te weten komen over het erfgoed en doorlinken naar de gegevens in de databanken van het VIOE en de Erfgoedinspectie in Nederland.
Grotere kaart weergeven

Slagveld rond Landen 1693

Onderstaande kaart toont het slagveld rond Landen in 1693. Verschillende dorpen en gehuchten die nu nog bestaan als stad, gemeente of gehucht staan reeds op deze kaart. Ze werd ruw gegeorefereerd op de plaatsen Tienen en Zoutleeuw. De kaart is ongeveer naar het noorden georiënteerd maar niet volledig. De beschrijving van de kaart is als volgt: "Pertinente Caert of afbeeldinge van de Batallie op den 29 July 1693 tussen het leger van sijn Koninklijke Majestijt van groot Brittanien en de geallieerde met dat van de Konink van Frankrijk onder de Hertog van Luxenborg voorgevallen bij Landen - Het Leven en Bedryf Van Willem de Darde. Koning van Groot-Brittannie, Vrankryk en Yrlant &c. &c. Prince van Orangie &c. &c. &c. Sijn Geboorte, Jongelingschap, Erf-Stadthouderschap en Koninglyke Waardigheyd. Onder wiens Heerschappy en Bestieringe werden verhandelt, Saken van Staat en Oorlog van den Jare 1650. tot het uytgaen van 1693. Door L.S."
Grotere kaart weergeven

Leuven 1649 geannoteerde kaart

Op onderstaande kaart werd de legende van de cartograaf via kaartpinnetjes toegevoegd. De kaart is volledig gegeorefereerd en je kan dus ook de huidige toestand bekijken via een luchtfoto eronder. Grote stukken van Leuven zijn nog vrij herkenbaar maar andere stukken zijn sterk veranderd. De pinnetjes geven vooral publieke gebouwen, universiteitsgebouwen, kerken, kloosters en markten aan in het nederlands van die tijd. Foto's van de huidige toestand zijn beschikbaar voor een deel van de gegevens. Je kan ook inzoomen naar een bepaald adres. Om de huidige toestand met die van 1649 te vergelijken kan je ook deze kaart gebruiken waarbij beide toestanden gesynchroniseerd naast elkaar getoond worden. Bemerk de wallen rond het centrum van de stad waarvan nog her en der delen terug te vinden zijn (bvb. in het stadspark). Merk ook op dat het Ladeuzeplein toen nog helemaal niet bestond. Een aantal namen die de cartograaf aangeeft komen niet meer overeen met de huidige toestand, zo bevindt de Sint Michielskerk zich nu in de Naamsestraat en niet in de vroegere Tiensestraat zoals aangegeven. Opmerkelijk op deze kaart is ook het feit dat de grachten rond de stad slechts gedeeltelijk met water gevuld waren (de laagste gedeelten die in contact staan met de Dijle).


View Larger Map

Tienen 1649 Atlas van Loon

Dit is vermoedelijk de bron waarop twee anderen zich baseerden om een kaart te maken van de verovering van Tienen. Deze kaart uit de atlas van Loon toont Tienen in al zijn detail en is gemaakt in 1649. Merk ook het begijnhof op binnen de ringgracht rond Tienen (onderaan de kaart maar aan de andere kant van de Gete).


View Larger Map

Verovering van Tienen (kaart gemaakt tussen 1635 en 1700)

De Inname van Tienen gebeurde in 1635 door het Staatse leger onder leiding van Frederik Hendrik van Oranje en het Franse leger onder leiding van de maarschalken van Chatillon en Brezé, ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog. Het beleg vond plaats van 8 tot en met 10 juni 1635. Tijdens de inname maakten de belegeraars zich schuldig aan oorlogsmisdaden en brandde de stad volledig af.

Het Franse leger werd aangevoerd door de Maarschalken van Chatillon en Brezé. De koning van Frankrijk had hun toestemming te geven deze legers samen te voegen met de legers van Prins Frederik Hendrik te Maastricht. Ze trokken naar Tienen en op 8 juni legerden zij zich voor de stad. De prins liet de stad opeisen onder redelijke voorwaarden, maar de bevelhebber Don Fransisco De La Verga van Tienen wees deze af, deze stelde dat ze de stad tot de laatste man zouden verdedigen. Na vijf keer opeisen besloot de Prins de stad te bestormen op 9 juni. Bij de bestorming van de stad ondervonden de belegeraars een hevige tegenstand, totdat de bezetters aan de andere kant de stad uitvluchtten. Deze werden nagejaagd door de belegeraars en in stukken gehakt. De stad werd op 10 juni drie dagen lang geplunderd waarbij vrouwen, meisjes en nonnen werden verkracht door de belegeraars. De prins had deze soldaten niet in de hand tijdens de inname van de stad. Toen door onvoorzichtigheid een ton buskruit in brand raakte in het gedeelte van de stad waar de Staatsen vochtten raakte een aantal huizen in brand. De Fransen die aan de andere kant van de stad vochten dachten dat de huizen in opdracht waren aangestoken, en staken daarop ook huizen in brand. Hierdoor brandde nagenoeg de hele stad af. Het zou decennia duren voordat Tienen zich weer wist te herstellen. Je kan nog steeds een groot deel van de straten herkennen. Merk op dat de OLV Ten Poel kerk op de markt toen slechts een kleine kerk was. Een variant van deze kaart in spiegelbeeld kan je hier vinden (gedateerd op 1651). Deze laatste (niet met de werkelijkheid overeenkomende) prent werd in 1651 door Dirk Stoop gemaakt en behoort tot de collectie van het Rijksmuseum van Amsterdam. Om beide kaarten te vergelijken kan je deze web applicatie gebruiken.


Bekijk de grotere kaart

Grootschalig Referentiebestand Vlaanderen gecombineerd met Bing

In onderstaande kaart wordt het grootschalig referentiebestand van Vlaanderen (GRB) gecombineerd met de satelliet en luchtfoto's van Bing Maps voor het centrum van Holsbeek. Het GRB wordt onderhouden door het AGIV en geeft niet alleen gedetailleerde informatie over alle infrastructuur-elementen maar ook huisnummers van het CRAB (Centraal Referentie Adressen Bestand) werden erin opgenomen. Je kan op de huizen telkens de huisnummers zien. Gebruik het zoekveld om naar een adres naar keuze te zoeken. Indien je enkel de luchtfoto te zien krijgt dan betekent het dat het GRB nog niet beschikbaar is voor dat gebied. Het GRB zal pas binnen 3 jaar volledig gebiedsdekkend zijn voor Vlaanderen.


View Larger Map

Hagelandse Harmonieën in kaart

De rijkdom van het Hageland wordt ook weerspiegeld door zijn historische muziekverenigingen: de koninklijke harmonieën, stuk voor stuk meer dan 100 jaar oud. De belangrijkste verenigingen met hun schild of logo zijn hieronder in kaart gebracht op basis van de website van de provincie Vlaams Brabant en de gemeentelijke websites. Ontbreekt jouw vereniging of zijn de gegevens niet compleet? Laat het me weten. Voor een aantal zijn er ook muziekfragmenten beschikbaar.


Bekijk de grotere kaart

Kaarten op kaart: voetafdrukken van historische kaarten

Onderstaande kaart wordt nog steeds verder aangevuld met de "voetafdrukken" van historische documenten uit het Hageland. Het gaat hier over historische kaarten, stadsplannen of landschappen (meestal veldslagen). Door te klikken op de kaart vind je de verschillende onderliggende kaarten terug, gebruik het kleine driehoekje rechtsboven in de popup om door te klikken want op elke plaats zal je minstens een tweetal kaarten terugvinden. De Ferraris-kaarten vind je afzonderlijk in deze blog.

De historische kaart die het meest overeenkomt met het huidige Hageland is die van Blaue uit 1645, met als titel: Prima pars Brabantæ cuius caput Lovanium (First part of Brabant, whose head is Louvain [Leuven, Belgium]) uit "Theatrum Orbis Terrarum, sive Atlas Novus in quo Tabulæ et Descriptiones Omnium Regionum, Editæ a Guiljel et Ioanne Blaeu", 1645. Suggesties voor opname van andere historische kaarten en tekeningen zijn welkom!


View Larger Map

Het Vinne (Zoutleeuw)

Een prachtig stukje natuur vlakbij het kunstschrijn van het Hageland: Zoutleeuw. Het provinciaal natuurdomein Het Vinne was tot in 1841 het enige natuurlijke meer in Vlaanderen, lager gelegen dan de Gete en kon ook op de oude Ferrariskaart van 1777 al opgemerkt worden ("Vinne Waeter", boven links). Aan de rand van het water werd sinds de middeleeuwen turf gewonnen als brandstof. Tot in de 19e eeuw stond de 4 meter diepe kuil voortdurend onder water. Het 'meer' vroor elke winter dicht en werd dan tot een echte kermis met ijs, drank- en eetkraampjes omgebouwd. 's Zomers kon men er vissen of zwemmen en bootjes brachten de bezoekers naar de overkant. Vanaf 1841 werd het meer drooggelegd door een pomp en werd ongeveer 100 ha grond vrijgemaakt worden voor akkerbouw en veeteelt. Rond 1930 werd het gebied bebost met canadapopulieren voor de luciferproductie. In 1974 kocht de provincie Brabant het 95 ha grote Vinne om het uit te bouwen tot een domein voor natuurgerichte recreatie. In 2004 besloot de provincie Vlaams-Brabant het drooggelegde meer te herstellen: de pompen werden stilgelegd en het gebied werd omgetoverd tot het grootste natuurlijke binnenmeer van Vlaanderen. Het open water met moerasbegroeiing vormt een nieuwe thuis voor vogels en insecten. Wandelwegen, knuppelpaden, schuilhutten, vogelkijkhutten, kijktorens en infoborden maken een wandeling nog boeiender en aangenamer. Tegenover het Vinne ligt de Castelberg, een feodale motte of burchtheuvel uit de 11de eeuw. Als je op de elementen van onderstaande kaart klikt krijg je een indruk van het Vinne als natuurdomein en recreatiegebied. Om de kaart in een aparte web pagina te openen, klik hier.


View Larger Map

Landgebruiksgegevens

Deze kaart toont een combinatie van landgebruiksgegevens (CORINE landcover) en een hybriede luchtfotokaart. Je kan de ondergrondkaart ook wijzigen en je adres opzoeken op de kaart. De rode gebieden zijn bebouwde gebieden, de groene bosgebieden en de gele landbouwgebieden. De kleuren komen ongeveer overeen met die van het gewestplan maar dit is de echte situatie zoals ze nu is, niet een geplande. Het CORINE programma beoogt homogene, plaatselijke informatie te leveren voor het gehele grondgebied van de Europese Unie over milieuonderwerpen zoals lucht, water, fauna, flora, de natuurlijke milieus, de natuurlijke risico's, enz... De bodembedekking is één van de fundamentele informatieniveaus van dit gegevensbestand. Meer informatie kan je vinden op deze website. De legende is engelstalig, je kan ook klikken in de kaart om meer informatie te verkrijgen over de zone die je aanklikt. Zoom eens uit om het ganse Hageland te bekijken of de ganse provincie Vlaams-Brabant.


View Larger Map

Fietsknooppunten & Google Streetview

Deze kaart toont de verschillende gemeenten van het Hageland en de fietsknooppunten. Als je op de knooppunten klikt zie je een thumbnail van Google Streetview (indien beschikbaar). Op het beeld klikken brengt je naar het fietsknooppunt zelf waar je de bordjes kan zien. De basiskaart is een open streetmap, een kaart die door verschillende mensen wordt bijgehouden. Er staat vrij veel detail over recreatie op, zoom in voor meer detail. De kaart werd opgemaakt op basis van de website van Toerisme Hageland. Klikken op de gemeente geeft je een rechtstreekse link naar de website van die gemeente.


Bekijk de kaart op groot formaat

Historische Ferrariskaart Hageland 1777 digitaal raadpleegbaar

De handgetekende Ferrariskaart, de eerste topografische atlas van België, werd onder leiding van Joseph-Jean-François graaf de Ferraris (1726-1814) in de achttiende eeuw gemaakt. Van 1771 tot 1778 werd het grondgebied van het huidige België in kaart gebracht op een schaal van 1:11.520. Op 10 december 1777 overhandigde Ferraris 275 ingekleurde topografische kaarten aan keizer Jozef II. Ze kreeg dan ook de naam Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden en het Prinsbisdom Luik. Ook voor het Hageland is deze kaart raadpleegbaar via het NGI en KBR. Op de kaart hieronder zie je de individuele kaartbladen. Als je op de kaartbladen klikt kan je de gedetailleerde versie van dat blad bekijken. De lage resolutie versie van de 6 kaartbladen hieronder is vrij groot en het kan even duren voor alle data op kaart staan. Doorklikken naar de hoge resolutie kaart is de boodschap!


View Larger Map

Tienen Kleinstedelijk Gebied - nieuw RUP

Al heel lang staat er op het gewestplan van Tienen een reservatiezone getekend voor een mogelijke noord-oostelijke ringweg. Heel veel kleine of middelgrote steden vertonen een dergelijk reservatiegebied dat al dan niet omgezet werd in een echte ringweg. In Tienen is deze ringweg niet volledig gesloten maar bovendien wordt er ook sterk getwijfeld aan het nut ervan (in tegenstelling tot de zuidelijke ringweg). Naast de plannen voor de realisatie van de rest van de ringweg werd er voor Tienen ook gezocht naar nieuwe industriezones. Initieel werden er drie zoekzones afgebakend (zie kaart) waarvan uiteindelijk de zone die het verst van de E40 gelegen is geselecteerd werd. Na de selectie werd de zone tijdens de faze van het uittekenen van een Provinciaal Ruimtelijk UitvoeringsPlan (PRUP) ook sterk uitgebreid. De kaart hieronder toont deze nieuwe zone met zijn afbakeningen bovenop kaartdiensten die aangeboden worden door het AGIV waaronder het Grootschalig ReferentieBestand (GRB) en de huisnummers uit het Centraal Referentie AdressenBestand (CRAB). In onderstaande kaart worden slechts een beperkt aantal kaartlagen getoond, als je ook het gewestplan wil visualiseren open je best de grotere kaart. Als je inzoomt worden ook de huisnummers zichtbaar. Het GRB is nog niet voor gans het Hageland beschikbaar maar toch reeds voor een groot gebied.

100 jaar oude kaarten beschikbaar voor gans Vlaams-Brabant

Naast Google Maps en Bing Maps zijn er heel wat andere websites die digitaal kaartmateriaal aanbieden over het Hageland. Voor algemene informatie over Vlaanderen kan je terecht bij het AGIV, het Agentschap Geografische Informatie Vlaanderen. De Vlaamse overheid publiceert ook nog afzonderlijk gespecialiseerde kaarten zoals de waterlopen, de bekkens, geologische gegevens en waterextractie-gegevens. Ook de Provincie Vlaams-Brabant publiceert een aantal interessante digitale kaarten via geo-loketten. De kaart die ik er vandaag wil uitlichten is die van de Atlas van de Buurtwegen. Hieronder een beeld van het centrum van Oplinter zoals het er meer dan 100 jaar geleden uitzag met de prachtige laat-romaanse kerk (Sint-Genoveva).Dergelijke kaart-informatie is beschikbaar voor gans Vlaams-Brabant op overzichtskaarten én detailkaarten waar vaak de oude eigenaars van percelen of huizen op vermeld staan. Klik hier om het geoloket Atlas van de Buurtwegen bij de Provincie Vlaams-Brabant te raadplegen. Gebruik Internet Explorer als browser indien de kaart niet onmiddellijk getekend wordt.

Hageland in kaart, waarom?

Met deze blog wil ik via één van mijn passies (kaarten) het Hageland in de kijker zetten. En met kaarten bedoel ik niet wiezen, patience, zwartepieten of manillen maar (land)kaarten die een boodschap vertellen of communiceren over een deel van het hageland. Als eerste kaart hieronder ééntje die veel mensen rond Tienen aanbelangt, de geplande nieuwe ringweg en annex uitbreiding industriegebied.

Op basis van de verschillende informatiebronnen heb ik met deze kaart geprobeerd om betere en gedetailleerde informatie te geven over de situatie van het vroegere gewestplan, de reservatiezone voor de ringweg, het veranderde traject van de ringweg en de voorgestelde uitbreiding van het industriegebied waarvoor oorspronkelijk drie zoekzones in kaart werden gebracht.

Dit plan werd voornamelijk opgesteld op basis van de kaarten van de Provincie Vlaams-Brabant en Stad Tienen zoals gepubliceerd in de desbetreffende brochure over de afbakening van het kleinstedelijk gebied Tienen. Dit interactief plan geeft een beter detail-idee van het traject van de Noord-Oostelijke Ringweg en de voorgestelde herbestemmingen.

Om de bestemmingen en het oorspronkelijk geplande traject beter in kaart te brengen werden de gewestplanbestemmingen, de oorspronkelijke reservatiezone en de gewestplanlijnen van het gewestplan overgetekend (Gewestplan te bekijken bij het AGIV). De kaartlaag met het gewestplan staat default uit maar kan aangevinkt worden. De gegevens kunnen ook aangeklikt worden voor meer informatie. Gewestplanlijnen geven de geplande trajecten aan van wegen ("oud") en geplande hoogspanningslijnen (HVol).

De wijzigingen aan het gewestplan door het PRUP (Provinciaal Ruimtelijk UitvoeringsPlan) werden ook ingetekend voor het Soldatenveld op basis van het document dat door de provincie werd voorgestel, tevens terug te vinden in een MER. Buurtbewoners van de geplande ringweg en uitbreiding industriegebied organiseerden zich in het actiecomité noordoost Tienen. Bezwaarschriften werden ondertussen ingediend.De verschillende kruispunten en rotondes werden ingetekend met een directe link naar Google Streetview. Een kaart-applicatie waar je ook de ondergrondkaart kan wijzigen is hier beschikbaar.

Opmerkingen zijn welkom!


Bekijk de kaart op groot formaat